ในคดี ฟ้องหนี้ คดีแพ่ง ในจังหวัดนครราชสีมา (โคราช) ปัญหาที่ทำให้เจ้าหนี้ “แพ้คดีทันทีโดยไม่ต้องสืบพยาน” มากที่สุด ไม่ใช่เรื่องหลักฐาน ไม่ใช่เรื่องไม่มีสัญญา แต่คือเรื่อง อายุความฟ้องคดี
เจ้าหนี้จำนวนมากมีหลักฐานครบ มีสลิปโอนเงิน มีแชท มีพยาน แต่กลับฟ้องไม่ได้ หรือศาลยกฟ้องตั้งแต่ต้น เพราะ ขาดอายุความ โดยที่เจ้าหนี้ไม่รู้ตัวด้วยซ้ำ บางรายรู้เมื่อคดีจบแล้ว ซึ่งไม่สามารถแก้ไขอะไรได้อีก
อายุความคืออะไร และสำคัญอย่างไรในคดีฟ้องหนี้
อายุความ คือ ระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดให้เจ้าหนี้ต้องใช้สิทธิฟ้องคดี หากพ้นระยะเวลานั้นไป ลูกหนี้มีสิทธิยกข้อต่อสู้ว่า “ขาดอายุความ” และศาลต้องยกฟ้อง แม้จะมีหนี้จริงก็ตาม
กล่าวง่าย ๆ คือ
หนี้มีจริง แต่ฟ้องช้า = แพ้คดี
ในคดีฟ้องหนี้โคราช อายุความจึงเป็นประเด็นที่ต้องตรวจสอบเป็นอันดับแรก ก่อนคิดเรื่องฟ้องหรือไม่ฟ้อง
อายุความฟ้องหนี้ มีกี่แบบ (ที่พบในทางปฏิบัติ)
ในคดีแพ่งเกี่ยวกับการฟ้องหนี้ อายุความที่พบได้บ่อย ได้แก่
1. อายุความ 10 ปี
ใช้กับหนี้ทั่วไป เช่น
เริ่มนับอายุความตั้งแต่วันที่ เจ้าหนี้มีสิทธิเรียกร้องได้ เช่น วันที่ถึงกำหนดคืนเงิน
2. อายุความ 5 ปี
ใช้กับหนี้บางประเภท เช่น
หนี้ที่มีลักษณะเป็นงวด
หนี้ตามสัญญาบางชนิด
หลายคดีในโคราชแพ้เพราะเจ้าหนี้เข้าใจผิด คิดว่าเป็นอายุความ 10 ปี แต่ศาลเห็นว่าเป็น 5 ปี
นับอายุความฟ้องหนี้ “เริ่มนับจากวันไหน”
นี่คือจุดที่พลาดกันมากที่สุด
กรณีที่กำหนดวันคืนเงินชัดเจน
เริ่มนับอายุความตั้งแต่
➡️ วันถัดจากวันที่ถึงกำหนดคืนเงิน
ตัวอย่าง:
กำหนดคืนวันที่ 1 มกราคม 2563
เริ่มนับอายุความวันที่ 2 มกราคม 2563
กรณีไม่กำหนดวันคืนเงิน
เริ่มนับอายุความตั้งแต่
➡️ วันที่เจ้าหนี้ “ทวงถาม” ให้ชำระหนี้
หากไม่เคยทวงถามเป็นทางการ อายุความอาจเริ่มนับช้ากว่าที่คิด แต่ก็เป็นดาบสองคม เพราะหากปล่อยเวลานานเกินไป ศาลอาจพิจารณาพฤติการณ์โดยรวม
การทวงหนี้ มีผลต่ออายุความหรือไม่
คำตอบคือ มีผลอย่างมาก
การทวงหนี้ เช่น
ส่งข้อความ
ส่งหนังสือทวงหนี้
ลูกหนี้ตอบรับว่าจะชำระ
อาจมีผลทำให้
เริ่มนับอายุความใหม่
หรือยืดอายุความออกไป
แต่ต้องพิจารณาเป็นกรณี ๆ ไป ไม่ใช่การทวงหนี้ทุกแบบจะทำให้อายุความสะดุดเสมอ
ลูกหนี้ “รับสภาพหนี้” ทำให้อายุความเริ่มใหม่หรือไม่
หากลูกหนี้
ยอมรับว่ามีหนี้
ขอผ่อน
ขอเลื่อนการชำระ
การกระทำดังกล่าวอาจถือเป็น การรับสภาพหนี้ ซึ่งอาจทำให้อายุความเริ่มนับใหม่ได้ แต่ต้องมีพยานหลักฐานชัดเจน เช่น แชท ข้อความ หรือเอกสาร
ในคดีฟ้องหนี้โคราชหลายคดี การมีแชทที่ลูกหนี้รับว่ามีหนี้จริง คือ “ตัวต่อชีวิตคดี”
ข้อผิดพลาดเรื่องอายุความที่เจ้าหนี้โคราชพบบ่อย
❌ คิดว่า “ยังไม่ได้คืน = ยังไม่ขาดอายุความ”
ไม่จริง อายุความนับตามกฎหมาย ไม่ได้นับตามความรู้สึก
❌ เชื่อคำพูดลูกหนี้ว่าจะคืนแน่
การรับปากเปล่า โดยไม่มีหลักฐาน อาจไม่มีผลทางกฎหมาย
❌ รอให้ลูกหนี้พร้อม
การรอโดยไม่คำนึงถึงอายุความ คือความเสี่ยงสูงสุด
ฟ้องหนี้ใกล้ขาดอายุความ ควรทำอย่างไร
หากตรวจสอบแล้วพบว่า
อายุความใกล้หมด
เหลือเวลาไม่มาก
แนวทางที่ควรทำคือ
รีบปรึกษาทนาย
ตรวจฐานฟ้องให้ถูกต้อง
ยื่นฟ้องเพื่อรักษาสิทธิไว้ก่อน
ในหลายกรณี การยื่นฟ้องก่อน แล้วค่อยเจรจา ยังดีกว่าการรอจนขาดอายุความ
อายุความกับคดีฟ้องหนี้ “ไม่มีสัญญา”
คดีไม่มีสัญญา ยิ่งต้องระวังเรื่องอายุความ เพราะ
ยิ่งปล่อยเวลานาน โอกาสแพ้ยิ่งสูง